Zoeken

gecentraliseerd klantopdrachten behandelen

Klantopdrachten centraal behandelen: de overdracht tussen sales, orderdesk en logistiek

Bijgewerkt op
Geschreven door Wim Grünholz

In een organisatie met een aparte orderdesk of binnendienst gaat een klantopdracht langs meerdere afdelingen voordat er iets wordt geleverd en gefactureerd. Sales maakt de afspraak, de orderdesk zet de opdracht als verkooporder in het ERP, logistiek plant, pakt en verzendt op basis van wat er in die order staat, en de facturatie werkt later met dezelfde order. Het kan misgaan op de plek waar die afdelingen elkaar iets doorgeven: een afspraak over het tijdvenster die sales telefonisch maakte, komt niet in de order terecht, en logistiek levert op het verkeerde moment.

Klantopdrachten centraal behandelen betekent dat alle opdrachten via één centrale ingang binnenkomen, dat de status van elke opdracht op één plek te zien is en dat er voor elke opdracht die niet direct door kan vooraf vaststaat wie hem oppakt of erover beslist. Dat is in de eerste plaats een organisatievraag.

Waar een opdracht onderweg informatie verliest

De eerste plek is de ingang zelf. Een klantopdracht komt binnen als e-mail, als pdf in de bijlage, via een klantportaal of telefonisch. De ene klant mailt naar het algemene orderadres, de andere naar zijn vaste accountmanager. Zolang het rustig is en iedereen aanwezig is, werkt dat met persoonlijke mailboxen, een Excel-lijst en korte afstemming tussen collega’s. Bij drukte of vakantie kan een opdracht in een mailbox blijven liggen zonder dat iemand merkt dat hij nog niet is ingevoerd.

De tweede plek is het verschil tussen wat de klant opstuurt en wat er is afgesproken. Een klant bestelt op basis van een offerte met een projectprijs, of rekent met een staffelkorting die alleen sales kent. De orderdesk ziet een prijs die afwijkt van de prijslijst en weet niet of dat een fout is of een afspraak. De opdracht gaat terug naar sales en kan daar blijven liggen tot iemand tijd heeft.

De derde plek is de vrije tekst. “Graag leveren voor 10 uur, de bouwplaats is alleen via de achteringang bereikbaar” staat in de mail, niet in een veld van de verkooporder. Heeft de order geen plek voor die informatie, dan bereikt die de planner of de chauffeur niet.

Wat er in de overdracht moet zitten

Wat de orderdesk vastlegt, is de basis waarop logistiek, planning en later de facturatie werken. Vijf soorten gegevens bepalen of de volgende afdeling zonder terugvragen verder kan.

  • Klantreferentie. Het inkoopordernummer van de klant hoort terug te komen op de orderbevestiging, de pakbon en de factuur. Matcht je klant inkomende facturen op zijn eigen ordernummer, dan blijft een factuur zonder dat nummer bij zijn crediteurenadministratie liggen. Het probleem ontstaat bij de orderinvoer en wordt pas zichtbaar als de betaling uitblijft.
  • Artikelen en aantallen. Klanten bestellen met hun eigen artikelnummers (klantartikelcodes) of met een omschrijving, en soms in een andere eenheid (een doos van 50 waar jij per stuk verkoopt). Bij het vertalen naar je eigen artikelnummer kunnen fouten ontstaan die logistiek soms pas bij het orderpicken opmerkt.
  • Prijsafspraken. Offerte, projectprijs, contractprijs of staffel. De orderdesk moet kunnen zien welke afspraak voor deze klant en deze order geldt. Anders wordt elke afwijking van de prijslijst een vraag aan sales.
  • Leverdatum en afleveradres. De gewenste leverdatum van de klant is nog geen toegezegde datum. En een afleveradres dat afwijkt van het vestigingsadres van de klant, zoals een projectlocatie, moet expliciet in de order staan, want logistiek plant op wat daar staat.
  • Bijzonderheden. Mag er in delen worden geleverd, geldt er een tijdvenster, is er een laadklep nodig, moeten er certificaten of documenten mee? Voor zulke gegevens heeft niet elk ERP-orderscherm een vast veld.

In een maakbedrijf kan de verkooporder bovendien de start zijn van een productieorder. Een verkeerd aantal of een gemiste specificatie werkt dan door tot in de werkvoorbereiding. Welke documentstromen er verder in die sector samenkomen, lees je op de pagina over documentverwerking voor maakbedrijven.

Drie soorten opdrachten, drie routes

Een binnenkomende klantopdracht valt grofweg in een van drie situaties, en elke situatie vraagt iets anders van de organisatie.

Een opdracht is direct verwerkbaar als klant, artikelen, prijzen en leverdatum kloppen met wat bekend is. Die opdracht hoeft niet te wachten op overleg en hoort ook niet in dezelfde stapel te liggen als de opdrachten die dat wel moeten.

Een opdracht is niet verwerkbaar als er gegevens ontbreken of niet kloppen: een artikel dat niet bestaat of niet te herleiden is, een ontbrekend afleveradres, een opdracht die niet bij een bekende klant te plaatsen is. Hier is de vraag vooral wie contact opneemt met de klant en wie bijhoudt dat er een antwoord komt.

Een opdracht vraagt een beslissing als alles leesbaar en compleet is, maar afwijkt van een afspraak: een lagere prijs dan overeengekomen, een leverdatum die niet haalbaar is, een aantal dat de voorraad overschrijdt. De orderdesk kan zo’n afwijking signaleren, maar heeft niet altijd het mandaat om erover te beslissen. Dan moet de afwijking naar iemand die dat mandaat wel heeft.

De tweede en de derde groep vragen organisatie. Een rekenvoorbeeld: komen er per dag 60 klantopdrachten binnen en is 1 op de 6 niet direct verwerkbaar of afwijkend, dan wachten er elke dag 10 op een antwoord of een beslissing. Liggen die tussen de 50 die gewoon door kunnen, dan moet de orderdesk steeds opnieuw uitzoeken welke opdrachten nog wachten en op wie.

Wie wat oppakt of beslist, hangt af van je mandaten en je organisatie. De tabel hieronder is een mogelijke verdeling voor beide groepen, geen norm.

SituatieWie pakt het op of beslist (voorbeeld)Wat die persoon nodig heeft
Afwijking: prijs wijkt af van de afspraakAccountmanager of salesmanagerOfferte of contractprijs, de prijs in de opdracht, het verschil
Afwijking: gewenste leverdatum niet haalbaarPlanning of logistiek; sales informeert de klantGewenste datum, voorraad of productiecapaciteit
Niet verwerkbaar: artikel onbekend of klantartikelcode niet te vertalenOrderdesk, zo nodig met salesDe omschrijving van de klant, eerdere orders
Niet verwerkbaar: gegevens ontbreken (adres, referentie)Orderdesk vraagt het na bij de klantDe originele opdracht en de contactpersoon

Leg naast de beslisser ook vast binnen welke termijn er een antwoord moet zijn en wie het overneemt als die persoon er niet is. Een open vraag zonder eigenaar kan blijven liggen tot de klant zelf belt.

Wat centraal behandelen niet betekent

Centraal behandelen betekent niet dat één persoon alle orders doet of dat sales geen opdrachten meer mag aannemen. Een klant kan zijn vaste accountmanager blijven bellen of mailen. Het verschil is dat de accountmanager de opdracht doorzet naar de centrale ingang, in plaats van hem zelf in te voeren of zelf te bewaren.

Wat centraal staat, is de informatie: de originele opdracht, de status en de openstaande vraag. Belt een klant met de vraag waar zijn order blijft, dan moet sales dat kunnen zien zonder de orderdesk te storen. En logistiek wil weten wat eraan komt, ook als een order nog op een prijsbeslissing wacht.

Heb je meerdere vestigingen, dan kan één centrale ingang de opdrachten nog steeds per vestiging verdelen.

Organisatie, ERP-inrichting of invoerwerk?

Wil je weten waar je eigen orderstroom vastloopt, volg dan een week lang een aantal opdrachten van binnenkomst tot levering. Noteer per opdracht via welke ingang hij binnenkwam, hoe vaak hij van eigenaar wisselde, welke informatie buiten het ERP stond en hoe lang hij op een beslissing wachtte. Het patroon dat je dan ziet, wijst naar een of meer van drie oorzaken.

Organisatie. Opdrachten wachten op een beslissing, of niemand voelt zich eigenaar van een open vraag. De oplossing is een afspraak: mandaten, routes en vervanging vastleggen.

ERP-inrichting. De informatie staat wel in de opdracht, maar heeft geen plek in de verkooporder. Er is geen veld voor een tijdvenster, klantartikelcodes zijn niet vastgelegd, prijsafspraken staan in een spreadsheet van sales. Dan moet de inrichting mee: zolang de afspraak buiten het ERP staat, kan niemand er bij de orderinvoer op controleren.

Invoerwerk. Het overtypen van de opdracht kost tijd en kan fouten opleveren in aantallen en artikelnummers. Het gaat dan om de kopgegevens, die voor de hele opdracht gelden (zoals klant, klantreferentie en leverdatum), en de regelgegevens per orderregel (zoals artikel en aantal).

Speelt naast het invoerwerk ook organisatie of inrichting, begin dan niet alleen bij het invoerwerk. Automatiseer je de invoer terwijl niet vaststaat wie over een prijsafwijking beslist, dan is de afwijking eerder in beeld, maar het wachten op een beslissing wordt daar niet korter van.

Waar documentverwerking helpt

Documentverwerking richt zich op het invoerwerk. ImageCapture van Scan Sys leest klantopdrachten uit e-mail, pdf of een ander document en zet de kop- en regelgegevens om naar een verkooporder in het ERP. Voor de herkende gegevens betekent dat minder overtikken; de orderdesk controleert de order nog wel.

Welke controles daarbij mogelijk zijn op artikelen, prijzen en leverdata, verschilt per ERP-koppeling. Een afwijking kan, afhankelijk van de inrichting, naar de juiste collega gaan. Wie die collega is, blijft de organisatievraag uit de vorige secties. Hoe het omzetten van een klantopdracht naar een verkooporder werkt, lees je op de pagina over verkooporderverwerking.

Klantopdracht of verkooporder?

Een klantopdracht is het document dat de klant stuurt: zijn inkooporder, een e-mail of een bestelformulier, in zijn eigen codes en omschrijvingen. Een verkooporder is de vastlegging van die opdracht in je eigen ERP, met je eigen debiteur, artikelnummers en prijzen. Op de verkooporder baseren logistiek en facturatie hun werk.

Zie hoe een klantopdracht een verkooporder wordt

Gerelateerde artikelen