Zoeken

nieuwe archiefwet 2026

Nieuwe Archiefwet per 1 januari 2027: wat verandert er en wat betekent het voor bedrijven?

Bijgewerkt op
Geschreven door Justun van den Heuvel

Update november 2026. Dit artikel verscheen in juli 2025, toen de nieuwe Archiefwet op 1 juli 2026 in werking zou treden. Die datum is verschoven naar 1 januari 2027. Het artikel is daarop bijgewerkt en aangevuld met de informatie uit ons latere bericht over de inwerkingtreding.

Wat verandert er met de nieuwe Archiefwet?

De nieuwe Archiefwet, officieel de Archiefwet 2026, treedt op 1 januari 2027 in werking. De Eerste Kamer stemde op 12 mei 2026 in en de wet is in juni 2026 in het Staatsblad gepubliceerd. Ze vervangt de Archiefwet uit 1995, die nog uitging van papieren archieven, en regelt hoe overheden omgaan met digitale informatie.

De wet geldt voor de hele overheid: ministeries, Hoge Colleges van Staat, provincies, gemeenten en waterschappen. Bedrijven vallen er niet onder. Toch is de richting ook voor bedrijven herkenbaar: informatie moet vindbaar, veilig opgeslagen en aantoonbaar op orde zijn.

De hoofdlijnen staan in het bericht van de Rijksoverheid over de nieuwe Archiefwet.

De belangrijkste wijzigingen

  • Kortere overbrengingstermijn: belangrijke informatie gaat na 10 jaar naar een archiefdienst, in plaats van na 20 jaar.
  • Digitaal vanaf het begin: digitale informatie, zoals e-mails, chatberichten en websites, moet vanaf het moment dat ze ontstaat duurzaam en toegankelijk worden opgeslagen.
  • Toezicht: er komt een meldplicht en er kunnen boetes worden opgelegd als het informatiebeheer niet op orde is.
  • Professionalisering: de diploma-eis voor archivarissen wordt gemoderniseerd en er komt meer scholing.

Archiveren schuift daarmee naar het begin van het proces: informatie moet vanaf het moment van ontstaan goed worden vastgelegd.

Waarom is dit ook voor bedrijven relevant?

Bedrijven vallen niet onder de Archiefwet, maar hebben wel hun eigen bewaarregels, zoals de fiscale bewaarplicht en de AVG. De eisen die de Archiefwet aan overheden stelt, lijken daar sterk op: informatie moet volledig, betrouwbaar en terug te vinden zijn.

Dat zijn aparte wettelijke kaders, en de nieuwe Archiefwet verandert ze niet. De fiscale bewaarplicht (artikel 52 van de Algemene wet inzake rijksbelastingen) schrijft voor dat ondernemers hun administratie in de regel zeven jaar bewaren; wat daaronder valt en in welke vorm, lees je in Bewaarplicht administratie. De AVG regelt onder meer dat je persoonsgegevens niet langer bewaart dan nodig is.

Waar bedrijven het in de praktijk merken

  • Interne controle: bij audits, juridische discussies of kwaliteitsborging helpt een goed georganiseerd archief om snel en volledig te kunnen laten zien wat er is gebeurd.
  • Samenwerking met overheden: wie levert aan gemeenten, provincies of andere overheden, moet documentatie vaak afstemmen op hun eisen.

Bij een controle door de Belastingdienst geldt hetzelfde. Wie zijn administratie en onderbouwing niet snel en volledig kan laten zien, loopt meer risico op correcties. Bij ernstige gebreken in de administratie kan de bewijslast zelfs worden omgekeerd.

Digitale archivering als onderdeel van het proces

Wat bedrijven van de Archiefwet kunnen overnemen: archivering begint bij de binnenkomst van informatie.

Bedrijven die documenten direct koppelen aan transacties, projecten of klantdossiers, bouwen automatisch aan een archief dat klopt. Dat scheelt later tijd, voorkomt fouten en maakt je minder afhankelijk van specifieke collega’s of losse mappenstructuren.

Digitaal archiveren met ImageCapture

Met het digitale archief van ImageCapture van Scan Sys wordt archiveren onderdeel van de verwerking. Een factuur of ander document wordt bij het verwerken opgeslagen en gekoppeld aan de boeking of het dossier waar het bij hoort, met de gegevens die nodig zijn om het later terug te vinden.

  • Opslag bij verwerking: een document wordt gearchiveerd op het moment dat het wordt verwerkt, gekoppeld aan de juiste leverancier, boeking of order.
  • Terugvinden: documenten zijn te zoeken op de gegevens die bij het verwerken zijn herkend, zoals leverancier, factuurnummer of bedrag.
  • Vastgelegd wie wat deed: per document blijft zichtbaar wie het heeft gecontroleerd en goedgekeurd.
  • Koppeling met je systemen: ImageCapture koppelt met meer dan 60 ERP- en financiĆ«le systemen.

Zo’n archief helpt om documenten volledig en terugvindbaar te bewaren. Of een organisatie aan de regels voldoet die op haar van toepassing zijn, hangt af van haar eigen inrichting en afspraken. Een archief garandeert dat niet op zichzelf.

Veelgestelde vragen

Voor wie geldt de nieuwe Archiefwet?

Voor overheidsorganisaties: ministeries, Hoge Colleges van Staat, provincies, gemeenten en waterschappen. Bedrijven vallen er niet onder. Voor hen gelden andere bewaarregels, zoals de fiscale bewaarplicht en de AVG.

Wanneer treedt de nieuwe Archiefwet in werking?

Op 1 januari 2027. De Eerste Kamer nam de wet op 12 mei 2026 aan. De officiƫle naam is Archiefwet 2026.

Moet ik overstappen naar de cloud?

Nee. ImageCapture is beschikbaar in de cloud en on-premise.

Is archiveren hiermee automatisch?

Voor documenten die via ImageCapture worden verwerkt wel: die worden bij de verwerking gearchiveerd, met de herkende gegevens en de goedkeuringshistorie.

Helpt dit bij de bewaarplicht en de AVG?

Het archief helpt om documenten volledig, terugvindbaar en met toegangsrechten te bewaren. Welke bewaartermijnen voor jouw organisatie gelden, volgt uit de fiscale en wettelijke regels die op je van toepassing zijn.

Werkt dit met onze bestaande systemen?

ImageCapture koppelt met meer dan 60 ERP- en financiƫle systemen. In het koppelingenoverzicht zie je of er een standaardkoppeling is met jouw pakket.

Gerelateerde artikelen