Claever ERP is het ERP-systeem van Clæver uit Urk voor bedrijven die voedsel verwerken. Het bedrijf schrijft zijn naam met æ; de website van de leverancier is claever-systems.com. De leverancier noemt visfileerderijen, vleesbewerkers en notenbranderijen als voorbeelden en werkt naar eigen zeggen al zo’n twintig jaar aan het pakket. Wat Claever onderscheidt van een algemeen ERP, is dat de partij het uitgangspunt is. Voorraad, houdbaarheid, tracering en kostprijs hangen allemaal aan de vraag om welke partij het gaat.
Partijregistratie als ruggengraat
Een partij is een hoeveelheid product met dezelfde herkomst: één levering grondstof van een leverancier, of één productierun. In Claever krijgt zo’n partij een LOT- of batchnummer. Wordt een partij verwerkt tot een ander product, dan blijft vastgelegd uit welke partijen het eindproduct is gemaakt.
Bij elke partij hoort een houdbaarheidsdatum. Daarvan bestaan twee soorten, en het verschil is meer dan een formaliteit. THT (ten minste houdbaar tot) zegt iets over de kwaliteit van het product. TGT (te gebruiken tot) staat op bederfelijke producten zoals verse vis en vlees en is een veiligheidsgrens: na die datum mag het product niet meer worden verkocht. Wie op TGT stuurt, levert voorraad uit in volgorde van vervaldatum en niet in volgorde van binnenkomst. Claever ondersteunt naast FIFO (first in, first out) ook FEFO (first expired, first out).
Voor de logistiek gebruikt Claever SSCC-codes. Een SSCC (Serial Shipping Container Code, een GS1-standaard) identificeert niet het product, maar de logistieke eenheid, meestal een pallet. Door een pallet te koppelen aan de partijen die erop staan, ligt bij verzending vast welke LOT-nummers naar welke klant zijn gegaan.
Tracering en massabalans
Partij en pallet samen maken tracering in twee richtingen mogelijk: terug naar de leverancier van de grondstof en vooruit naar de klanten die het eindproduct hebben ontvangen. Bij een terugroepactie wil je dat binnen korte tijd weten, en Claever heeft daarvoor een recallfunctie.
De recall beantwoordt de vraag waar een partij naartoe is gegaan. De massabalans beantwoordt een lastigere vraag: klopt de hoeveelheid? Hij vergelijkt wat een partij inging met wat eruit kwam als product, bijproduct en verlies. In de praktijk betekent dat: blijkt een levering grondstof niet in orde, dan wil je weten in welke eindproducten ze is verwerkt, bij welke afnemers die liggen en of alle kilo’s terug te vinden zijn. Een overzicht dat alle afnemers vindt maar een deel van de kilo’s niet kan verklaren, laat een gat zien. Claever heeft een massabalansfunctie, in hetzelfde systeem als de partijregistratie.
Kostprijs per partij
Omdat de partij toch al centraal staat, rekent Claever ook de kostprijs per partij uit, met een voorcalculatie vooraf en een nacalculatie achteraf. Rendement en productieverlies tellen daarin mee, en in deze sector is het rendement de variabele die je pas kent als de partij verwerkt is.
Een rekenvoorbeeld met ronde getallen: je koopt 1.000 kilo vis voor 5.000 euro en verwerkt die tot filet. Bij een rendement van 45 procent heb je 450 kilo filet, een kostprijs van ruim 11 euro per kilo. Haalt de volgende partij 40 procent, dan heb je 400 kilo en kost elke kilo filet 12,50 euro: 12,5 procent meer bij dezelfde inkoopprijs. Een nacalculatie per partij laat zo’n verschil zien, en daarmee welke levering of productierun achterbleef. Een gemiddelde kostprijs over de maand middelt het weg.
Daaromheen zit wat je van een ERP verwacht, ingericht op voedselverwerking:
- Inkoop, verkoop en voorraad, ook over meerdere locaties.
- Productie, met productieorders, recepturen, planning en productielijnen.
- Kwaliteit, met digitale controlelijsten, registratie van afwijkingen, allergenen en certificaten.
Claever draait in de cloud of lokaal (on-premise).
Boekhouden in Claever of in je eigen boekhoudpakket
Claever heeft een eigen facturatie en financiële administratie, maar koppelt ook met boekhoudpakketten. Clæver noemt onder meer Exact, SnelStart, Twinfield, Visma, AFAS, Unit4 en Business Central. Beide routes zijn mogelijk, en de keuze bepaalt waar welk werk gebeurt.
Doe je de financiële administratie in Claever, dan staan verkoopfacturen, debiteuren en de kostprijs per partij in één systeem. Er hoeft geen koppeling gegevens heen en weer te sturen, en wie wil weten waarom een partij minder opleverde dan verwacht, hoeft niet tussen twee pakketten te schakelen.
Koppel je met een apart boekhoudpakket, dan blijft Claever de plek van de operatie en gaat de financiële verwerking naar het pakket dat finance of het administratiekantoor al gebruikt. Wat er over en weer gaat, verschilt per koppeling. Bij SnelStart is het volgens SnelStart een API-koppeling die facturen, debiteuren en betalingen in beide richtingen uitwisselt: verkoopfacturen uit Claever komen in SnelStart terecht en betalingen komen terug, zodat in Claever te zien is welke facturen zijn voldaan. Die route ligt voor de hand als het administratiekantoor in een bepaald pakket werkt, of als de bedrijven in een groep al één boekhoudpakket delen. Loop bij deze route per gegevensstroom na wat heen gaat, wat terugkomt en waar een inkoopfactuur wordt geboekt.
Inkoopfacturen controleren tegen bestelling en ontvangst
Voor een voedselverwerker is de inkoopfactuur een bouwsteen van de kostprijs. Een factuur voor vis, transport of werk van derden moet kloppen met wat er besteld en ontvangen is. De bestelling en de ontvangst staan in Claever, welke boekhoudroute je ook kiest. De controle die daarbij hoort, is 3-way matching: de factuur naast de inkooporder en de ontvangst leggen voordat hij wordt goedgekeurd.
ImageCapture van Scan Sys heeft een koppeling met Claever voor inkoopfacturen: facturen voor bijvoorbeeld vis, transport en werk van derden worden gematcht met de openstaande bestellingen en ontvangsten in Claever, en afwijkingen in prijs en kosten worden gesignaleerd voordat de factuur de fiattering ingaat. De koppeling gaat uit van een financiële administratie in Claever; boek je in een extern pakket, bekijk de route dan apart.
Het verband met de kostprijs is direct: een te hoge prijs op de factuur voor een levering grondstof valt op voordat de factuur is goedgekeurd, en niet pas wanneer de nacalculatie van die partij tegenvalt.